Αφιερωμένος στον προστάτη των ναυτικών, που ήταν το επάγγελμα των περισσότερων από τους κατοίκους της Αλεξανδρούπολης στις αρχές του 20ού αιώνα, είναι ο Μητροπολιτικός Ναός Αγίου Νικολάου.

Μεγαλοπρεπής, είναι πετρόκτιστη βασιλική με τρούλο και δύο κωδωνοστάσια. Βρίσκεται στο κέντρο της πόλης, στην ομώνυμη πλατεία. Όταν χτίστηκε (θεμελιώθηκε το 1892 και εγκαινιάστηκε το 1901 από τον τότε μητροπολίτη Αίνου, Γερμανό Θεοτοκά) βρισκόταν ανάμεσα από δύο εκπαιδευτικά κέντρα, την Λεονταρίδειο Σχολή και το 1^ο Δημοτικό Σχολείο  της Αλεξανδρούπολης , που μαζί με τον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου αποτέλεσαν ένα πνευματικό συγκρότημα που διατηρείται ως σήμερα στην πόλη. Στις 15 Μαΐου του 1920 τελέστηκε εδώ η επίσημη δοξολογία για την απελευθέρωση της πόλης.

Στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου φιλοξενείται η εικόνα της Παναγίας της Τριφώτισσας, που έφτασε ως εδώ από τους πρόσφυγες του Αίνου και είναι έργο του 13^ου αιώνα. Πρόκειται για ένα ανάγλυφο έργο εκκλησιαστικής τέχνης που έχει δημιουργηθεί με σπάνια τεχνική, από χρωστικές ουσίες που δίνουν φυσική κίνηση και αίσθηση στα πρόσωπα. Εδώ υπάρχει ακόμα η μικρότερη αλλά εξίσου αξιόλογη εικόνα της Παναγίας της Μαυροφορούσης.

Δίπλα στον Μητροπολιτικό Ναό Αγίου Νικολάου στην πλατεία της Μητρόπολης βρίσκεται σήμερα και το Εκκλησιαστικό Μουσείο Αλεξανδρούπολης με 400 και πλέον ιερά κειμήλια που προέρχονται από εκκλησίες και μονές ολόκληρου του Έβρου.

Λέγεται ότι η ανέγερση του Μητροπολιτικού Ναού του Αγίου Νικολάου στοίχισε 25.000 λίρες Τουρκίας, ενώ για τα εγκαίνιά του είχε  εκδοθεί πολυτελής αφίσα που σώζεται μέχρι σήμερα.